Trả lời nhanh: Mái che tum thang, cầu thang lên sân thượng thường là mái một mặt trên khung thép nhỏ, lợp ngói nhựa hoặc tôn nhựa, dốc 20% – 45% về phía thoát nước. Chỗ hay dột nhất là mép giáp tường: đầu trên che bằng úp tường hiên, hai cạnh dọc tường che bằng úp tường viền.
Ảnh minh họa: mái bằng các tòa nhà ở London, Anh, có tum thang mở cửa ra sân thượng, thang sắt và máy móc trên mái. Ảnh: Mo Costandi, CC BY 2.0, Flickr.
Xem nhanh
1. Tum thang lên sân thượng nên làm mái kiểu gì?
Tum thang là khối nhỏ trùm lên đầu cầu thang ở tầng trên cùng, có cửa ra sân thượng. Mái tum có thể đổ bê tông cùng sàn, hoặc làm mái nhẹ trên khung thép. Mái nhẹ một mặt dốc là kiểu dễ làm, dễ sửa nhất.
Nhiều nhà không xây tum kín mà làm mái che cầu thang: khung thép tựa vào tường bên cạnh, lợp tấm phía trên. Kiểu này có chỗ giáp tường ở một hoặc nhiều cạnh.
Mái dốc ngói nhựa xám đen trên tầng thượng một căn shophouse.
Biết kiểu mái rồi thì chọn tấm lợp.
2. Mái tum, mái che cầu thang lợp tấm gì?
Mái tum diện tích nhỏ, nằm cao, chịu nắng và gió trực tiếp, nên hợp với tấm nhẹ, bắt vít chắc vào đòn tay: ngói nhựa nếu muốn hợp dáng mái nhà, tôn nhựa 5 sóng nếu mái phẳng đơn giản. Tấm nhựa Santiago giảm ồn mưa khoảng 80% so với tôn kim loại, đỡ hẳn tiếng mưa dội vào khoang cầu thang.
| Hạng mục | Gợi ý cho mái tum, mái che cầu thang |
|---|---|
| Độ dốc | 20% – 45%; mái rộng 3 m dốc 20% thì đầu cao hơn đầu thấp 0,6 m |
| Đòn tay | Dưới 70 cm (đẹp nhất 44 hoặc 66 cm); cây trên cùng cách đỉnh 15 – 18 cm, cây dưới cùng cách mép dưới dưới 20 cm |
| Vít | 4 – 5 bộ/m², bắn đỉnh sóng, có nắp chụp |
| Đầu trên giáp tường | Úp tường hiên |
| Cạnh bên giáp tường | Úp tường viền |
| Cạnh bên để trống | Úp viền |
| Mép dưới | Diềm hiên hoặc máng xối nhỏ |
Một mái tum nhỏ có tới ba kiểu cạnh, mỗi kiểu một phụ kiện; dễ dột nhất là cạnh giáp tường.
3. Chỗ mái giáp tường: che thế nào cho khỏi dột?
Nước dột ở chỗ giáp tường thường không phải do tấm lợp mà do nước mưa chảy dọc mặt tường rồi lùa vào khe giữa tường và mép tấm. Muốn khỏi dột phải che khe đó bằng tấm chụp có cạnh đứng áp tường, cạnh dưới phủ lên sóng tấm; keo chỉ là lớp phụ.
Úp tường hiên lắp trên đầu tấm ngói nhựa: cạnh đứng áp vào tường, cạnh dưới phủ lên sóng ngói.
- Đặt đòn tay trên cùng sát tường để đầu tấm và úp tường hiên có chỗ bắn vít.
- Lợp tấm, đưa đầu trên sát chân tường nhưng không tì ép vào tường.
- Ở đầu trên (tường vuông góc với chiều nước chảy), lắp úp tường hiên: cạnh dưới phủ lên sóng tấm, bắn vít xuống đòn tay.
- Ở hai cạnh bên chạy dọc tường (theo chiều nước chảy), lắp úp tường viền: cạnh phẳng áp tường, cạnh có gờ ôm theo sóng.
- Cạnh đứng của tấm chụp bắn vít hoặc nở vào tường, sau đó bơm keo dọc đường giáp tường.
- Dội nước thử từ trên tường xuống, xem bên dưới trước khi trát, sơn lại tường.
Úp tường viền: cạnh phẳng áp tường, cạnh có gờ bậc theo đốt sóng ngói.
Chỗ giáp tường kín rồi thì còn nước trên sàn sân thượng quanh chân tum.
4. Sàn sân thượng quanh tum: nước chảy đi đâu?
Mái tum thoát nước xuống sàn sân thượng, nên mép dưới mái phải quay về phía có phễu thu, không quay về phía cửa tum. Nước rơi ngay trước cửa sẽ tạt vào khoang cầu thang mỗi trận mưa to.
- Hướng dốc mái về phía phễu thu sàn hoặc lắp máng xối nhỏ dẫn nước về phễu.
- Máng xối nhựa Santiago dùng phễu Ø114 cho máng nhỏ, trung, cao thấp; Ø140 cho máng lớn.
- Chân tường tum, chân tường quanh sân thượng phải được chống thấm cùng với sàn, bẻ lên chân tường một đoạn.
- Bậu cửa tum làm cao hơn mặt sàn sân thượng.
Ảnh minh họa: thợ trải màng chống thấm lên mặt sàn bê tông, màng phủ cả lên mặt đứng của khối bê tông, công trình ở Mỹ. Ảnh: MTA C&D, CC BY 2.0, Flickr.
Chống thấm sàn bê tông nên làm trước khi dựng khung mái tum. Xong cả mái và sàn thì đến khâu kiểm lại.
5. Mái tum vẫn dột thì kiểm tra những chỗ nào?
- Khe giáp tường: tấm chụp bị hở, keo bong, nước chảy sau tấm chụp.
- Lỗ vít: vít bắn ở chân sóng, thiếu nắp chụp.
- Mối chồng tấm: tấm trên không đè tấm dưới theo chiều nước chảy.
- Mái quá thoải: dốc dưới 20% nên nước chảy chậm, ứ ở mối chồng.
- Tường gạch thấm từ trên xuống: nước ngấm từ đỉnh tường, không phải từ mái.
Santiago bán ngói, tôn nhựa và các phụ kiện úp tường hiên, úp tường viền, úp viền, không nhận thi công. Gửi ảnh mái tum và số đo để Santiago tính tấm, phụ kiện: Miền Nam gọi 0935 391 495, miền Trung 0965 437 316, miền Bắc 0911 174 028 (Zalo cùng số).
Câu hỏi thường gặp
Mái tum thang nên lợp gì?
Mái tum nhẹ trên khung thép nên lợp ngói nhựa hoặc tôn nhựa 5 sóng, dốc 20% – 45%, bắt vít 4 – 5 bộ/m² vào đòn tay.
Chỗ mái che cầu thang giáp tường bị dột xử lý thế nào?
Che khe bằng úp tường hiên ở đầu trên và úp tường viền ở hai cạnh dọc tường, bắn vít cạnh đứng vào tường rồi mới bơm keo dọc đường giáp.
Úp tường hiên và úp tường viền khác nhau thế nào?
Úp tường hiên dùng khi tường vuông góc với chiều nước chảy (đầu trên mái); úp tường viền dùng khi tường chạy dọc theo chiều nước chảy (hai cạnh bên mái).
Làm mái che tum thang bằng ngói nhựa hết bao nhiêu?
Ngói, tôn nhựa Santiago tham khảo 120.000 – 195.000 đ/m dài tấm, cộng phụ kiện giáp tường và công thợ; mái tum nhỏ thường chỉ vài chục mét dài tấm.
Có nên chỉ bơm keo chỗ mái giáp tường không?
Không nên. Keo co giãn theo nắng mưa, vài mùa là hở; cần tấm chụp che khe rồi keo chỉ là lớp phụ.
Mái tum nên dốc về phía nào?
Dốc về phía có phễu thu nước trên sàn sân thượng, không dốc về phía cửa tum.
Đọc thêm
Ngói nhựa ASA/PVC Santiago
Tham khảo 120.000 – 195.000 đ/m dài tấm. Bảo hành 10 năm, miễn phí vận chuyển từ 40 m.
Xem ngói nhựaXem giá, đặt muaGọi 0935 391 495
Nhắn Zalo cùng số theo miền.
Nguồn: Hướng dẫn kỹ thuật Santiago về độ dốc, khoảng cách đòn tay, số vít, phụ kiện úp tường hiên, úp tường viền, úp viền và phễu máng xối Ø114/Ø140; mức giảm ồn theo đo của Santiago. Ảnh tư liệu: Mo Costandi, MTA C&D - East Side Access (CC BY 2.0), Flickr.
Cập nhật 15/11/2026.
