Trả lời nhanh: Lượng nước mưa đổ xuống máng (lít/giây) bằng diện tích mái chiếu bằng (m²) nhân cường độ mưa (mm/giờ) chia 3.600. Mái 100 m² gặp mưa 150 mm/giờ đổ khoảng 4,2 lít mỗi giây. Từ đó chọn máng đủ mặt cắt và chia phễu cho mỗi phễu nhận phần mái ngang nhau. Đây là cách ước lượng.
Ảnh minh họa: góc máng xối màu trắng ở mép mái, nước dẫn qua cút cong xuống ống đứng. Ảnh: Shixart1985, CC BY 2.0, Wikimedia Commons.
Xem nhanh
1. Lượng nước mưa từ mái đổ xuống máng tính thế nào?
Q (lít/giây) = A × i ÷ 3.600, với A là diện tích mái chiếu bằng đổ về máng (m²), i là cường độ mưa (mm/giờ). Công thức là phép đổi đơn vị: 1 mm nước trên 1 m² là 1 lít, một giờ có 3.600 giây.
A đo theo mặt bằng: mái dốc dài 5 m mà nằm ngang 4,6 m thì lấy 4,6 m. Nhà ống có tường cao sau lưng thì mưa tạt vào tường cũng chảy xuống mái, nên cộng thêm một ít.
Ảnh minh họa: cửa sổ mái trên mái ngói đất ở Norfolk, Anh: mái cửa sổ có máng nhỏ, ống xối riêng, mép mái chính có máng chạy dài. Ảnh: Kolforn, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.
Biến khó chọn nhất là i.
2. Cường độ mưa tính toán lấy bao nhiêu?
Cường độ mưa tính toán khác theo vùng và chu kỳ lặp lại mà người thiết kế chọn. Kỹ sư tra theo TCVN 4474:1987 (Thoát nước bên trong) và công thức cường độ mưa địa phương trong TCVN 7957:2023 (Thoát nước, mạng lưới bên ngoài).
Bài lấy 150 mm/giờ để làm ví dụ cho nhà ở: giả định một cơn mưa rào nặng hạt vài phút, không phải số trong tiêu chuẩn. Nhà xưởng, mái dài, vùng mưa lớn nên nhờ kỹ sư tra số đúng.
| Mái chiếu bằng | Lưu lượng (i = 150 mm/giờ) | Nước đổ xuống trong 5 phút |
|---|---|---|
| 30 m² | 1,3 lít/giây | 375 lít |
| 60 m² | 2,5 lít/giây | 750 lít |
| 100 m² | 4,2 lít/giây | 1.250 lít |
| 300 m² | 12,5 lít/giây | 3.750 lít |
Nước trong 5 phút nhiều hơn sức chứa cả cây máng, nên máng phải dẫn nước đi liên tục: cần so cả mặt cắt lẫn số phễu.
3. Mặt cắt máng xối lớn cỡ nào thì đủ?
Mặt cắt càng lớn, máng dẫn được càng nhiều nước trước khi tràn. Tính diện tích hình thang ((đáy + miệng) ÷ 2 × cao) từ kích thước bốn loại máng Santiago sẽ ra sức chứa mỗi mét khi đầy.
| Máng Santiago | Đáy × cao × miệng (mm) | Sức chứa khi đầy (tính từ kích thước) | Phễu |
|---|---|---|---|
| Nhỏ | 135 × 135 × 205 | khoảng 23 lít/m | Ø114 |
| Trung | 185 × 185 × 255 | khoảng 41 lít/m | Ø114 |
| Cao thấp | đáy 180, thành 150/185, miệng 270 | khoảng 34 lít/m (tới thành thấp) | Ø114 |
| Lớn | 255 × 275 × 330 | khoảng 80 lít/m | Ø140 |
Bốn loại máng xối nhựa PVC Santiago: nhỏ, trung, lớn, cao thấp.
Máng trung chứa gần gấp đôi máng nhỏ, máng lớn gần gấp đôi máng trung. Không tính cho máng chạy đầy tới miệng. Máng cao thấp tràn ra phía thành thấp, nên thành cao quay vào tường. Gắn số này vào diện tích mái là việc chia phễu.
4. Một mái cần bao nhiêu ống thoát đứng?
Số ống đứng bằng số phễu, chia sao cho mỗi phễu nhận phần mái ngang nhau. Phễu ở giữa đoạn máng thì nước chỉ đi nửa chiều dài về mỗi phía; hai phễu ở hai đầu cũng vậy.
- Đo chiều dài mép mái có máng và diện tích chiếu bằng đổ về mép đó.
- Tính Q = A × i ÷ 3.600.
- Chọn cỡ máng theo bảng mặt cắt; phân vân thì lấy cỡ lớn hơn.
- Mỗi đoạn máng liền ít nhất 1 phễu; máng dài, mái rộng thì thêm phễu.
- Ống đứng cùng cỡ lỗ phễu (Ø114 hoặc Ø140), không giảm cỡ.
- Gửi số đo cho Santiago kiểm lại trước khi đặt hàng.
Máng xối nhựa Santiago lắp dưới mép mái, nước chảy về phễu thu.
5. Ví dụ tính máng cho mái nhà ở và nhà xưởng
| Mái | Lưu lượng | Gợi ý ước lượng |
|---|---|---|
| Mái hiên 3 × 4 m (12 m²) | 0,5 lít/giây | Máng nhỏ, 1 phễu |
| Nhà cấp 4, mặt mái 10 × 6 m (60 m²) | 2,5 lít/giây | Máng trung, 1 phễu giữa hoặc 2 phễu hai đầu |
| Nhà ống, mái 5 × 20 m (100 m²) | 4,2 lít/giây | Máng cao thấp hoặc lớn, ít nhất 2 phễu |
| Nhà xưởng, mặt mái 30 × 10 m (300 m²) | 12,5 lít/giây | Máng lớn, phễu Ø140, nhiều phễu; nhờ kỹ sư tính |
Phễu thu nước của máng xối nhựa PVC, cùng chất liệu với máng.
Bảng là gợi ý theo cách ước lượng trên (i = 150 mm/giờ), không thay bản tính thiết kế. Số cây máng tính tròn lên bội số 6 m; cách lắp và đếm phụ kiện xem bài 4 loại máng nhựa ở mục đọc thêm.
Santiago bán máng và phụ kiện, không nhận thi công: máng nhỏ 165.000 đ/m, trung và cao thấp 195.000 đ/m, lớn 250.000 đ/m, bảo hành 3 năm. Miền Nam gọi 0935 391 495, miền Trung 0965 437 316, miền Bắc 0911 174 028 (Zalo cùng số).
Câu hỏi thường gặp
Mái 100 m² dùng máng xối cỡ nào?
Với mưa giả định 150 mm/giờ, mái chiếu bằng 100 m² đổ khoảng 4,2 lít/giây; nhà ở thường dùng máng trung hoặc cao thấp, ít nhất 2 phễu.
Công thức tính lưu lượng nước mưa trên mái là gì?
Q (lít/giây) = diện tích mái chiếu bằng (m²) × cường độ mưa (mm/giờ) ÷ 3.600; cường độ mưa thiết kế tra theo TCVN 4474:1987 và TCVN 7957:2023.
Bao nhiêu mét máng thì cần một ống đứng?
Không có con số chung; mỗi đoạn máng liền ít nhất 1 phễu, mái càng rộng càng thêm phễu để mỗi phễu nhận phần mái ngang nhau.
Phễu máng xối Santiago có lỗ 90 không?
Không; phễu Ø114 mm cho máng nhỏ, trung, cao thấp và Ø140 mm cho máng lớn. Nối ống 90 thì mua côn giảm.
Máng cho mái nhà xưởng dài 30 m hết bao nhiêu tiền?
30 m máng lớn là 5 cây 6 m, giá 250.000 đ/m, khoảng 7,5 triệu đồng máng, chưa tính phễu, nắp bịt, khớp nối, ống, khung đỡ.
Đọc thêm
Máng xối nhựa PVC Santiago
Máng nhỏ 165.000 đ/m, trung và cao thấp 195.000 đ/m, máng lớn 250.000 đ/m; cây 6 m, bảo hành 3 năm. Santiago bán máng và phụ kiện, không nhận thi công.
Xem quy cáchXem giá, đặt muaGọi 0935 391 495
Nhắn Zalo cùng số theo miền.
Nguồn: TCVN 4474:1987 Thoát nước bên trong, tiêu chuẩn thiết kế; TCVN 7957:2023 Thoát nước, mạng lưới và công trình bên ngoài; Q = A × i ÷ 3.600 là phép đổi đơn vị, 150 mm/giờ là giả định ví dụ. Ảnh tư liệu: Shixart1985 (CC BY 2.0), Kolforn (CC BY-SA 4.0), Wikimedia Commons.
Cập nhật 15/11/2026.
